Ruch odgrywa istotną rolę w życiu człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na jakość, jak i długość życia. Odpowiednio dobrana aktywność fizyczna wspiera rozwój intelektualny, pomaga zachować równowagę między ciałem a umysłem oraz przyczynia się do poprawy ogólnej kondycji psychofizycznej. Regularny wysiłek fizyczny wpływa korzystnie na zdrowie, samopoczucie oraz zdolność radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami.
RUCH A REGULACJA EMOCJI I REDUKCJA STRESU
Aktywność fizyczna odgrywa istotną rolę w regulowaniu emocji oraz w redukowaniu skutków przewlekłego stresu. Współczesne badania wskazują, że regularny ruch może być jednym z kluczowych elementów profilaktyki zdrowia psychicznego oraz ważnym wsparciem w radzeniu sobie z napięciem psychicznym.
Podczas wysiłku fizycznego w organizmie zachodzą liczne procesy biologiczne wpływające na samopoczucie. Ruch pobudza produkcję endorfin, nazywanych często „hormonami szczęścia”, które poprawiają nastrój, zmniejszają odczuwanie napięcia i zwiększają poczucie dobrostanu. Jednocześnie aktywność fizyczna pomaga regulować poziom kortyzolu – hormonu odpowiedzialnego za reakcję organizmu na stres. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie napięcia mięśniowego oraz poprawa ogólnej kondycji psychicznej.
Osoby regularnie podejmujące aktywność fizyczną często wykazują większą odporność na sytuacje stresowe. Ruch sprzyja również budowaniu poczucia sprawczości i kontroli nad własnym zachowaniem. Dzięki temu może wspierać proces odzyskiwania równowagi psychicznej oraz pomagać w bardziej konstruktywnym radzeniu sobie z trudnymi emocjami.
W redukowaniu stresu pomocne mogą być także różne formy aktywności sprzyjające wyciszeniu organizmu, takie jak joga, medytacja, ćwiczenia oddechowe czy praktyka uważności (mindfulness) (Zajrzyj do artykułu w OIK-owym poradniku: Techniki relaksacyjne – odpoczynek umysłu). Regularne stosowanie tych metod pozwala obniżyć poziom napięcia psychicznego, poprawić koncentrację oraz zwiększyć zdolność świadomego zarządzania emocjami. Połączenie aktywności fizycznej z technikami relaksacyjnymi może stanowić skuteczny sposób wspierania zdrowia psychicznego oraz budowania odporności na codzienne stresory.
(źródło: https://www.artofit.org/image-gallery/63824519711144257/infografiki/)
AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA A PRACA MÓZGU
Aktywność fizyczna ma istotny wpływ na rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego. Ruch wspiera dojrzewanie ośrodkowego układu nerwowego oraz usprawnia działanie obwodowego układu nerwowego. Regularne spędzanie czasu wolnego w sposób aktywny – poprzez rekreację, sport czy spacery – poprawia samopoczucie, wzmacnia poczucie własnej wartości oraz daje poczucie satysfakcji z osiąganej sprawności.
Badania naukowe wskazują również na związek pomiędzy aktywnością fizyczną a zmianami w mózgu. Wysiłek fizyczny wpływa na poziom czynników wzrostowych, w tym tzw. mózgowego czynnika neurotroficznego (BDNF – brain-derived neurotrophic factor). Substancja ta wspiera procesy neurogenezy, czyli powstawania nowych komórek nerwowych, zwiększa odporność mózgu na uszkodzenia oraz poprawia zdolność uczenia się i funkcje poznawcze. Szczególnie istotne znaczenie ma to w późniejszym wieku, gdy aktywność fizyczna może wspierać utrzymanie sprawności intelektualnej.
Nie ulega wątpliwości, że systematyczna aktywność fizyczna jest jednym z najważniejszych biologicznych stymulatorów zdrowia. Stanowi istotny czynnik wspierający zarówno zdrowie fizyczne, jak i psychiczne człowieka.
Bibliografia:
- Czarnecki D., Skalski D. W., Kowalski D., Graczyk M., Kindzer B., Gaynulina I. (2023). Pozytywny wpływ ruchu i aktywności fizycznej na organizm człowieka. Gdańsk: Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego.
- Kowalik S. (2009). Oto moje ciało. Studia nad psychologią cielesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
- Zagórska A., Czopek A., Obniska J., Pawłowski M. (2005). Rola aktywności fizycznej w leczeniu depresji. Antropomotoryka, nr 30, s. 49–59.
- Tsyhanovska N., Skalski D. W., Filipkowska D., Kreft P. (2024). Wpływ aktywności fizycznej na redukcję stresu i regulację emocji. Physical Culture and Sport: Scientific Perspective.
Opracowała: Julia Góralska - Psycholog